Webapplicaties & portalen18 min

App laten maken: webapp, PWA of native app? Zo kies je de juiste vorm

Wie een app wil laten maken, kiest eigenlijk tussen een webapplicatie, een progressive web app en een native app. Lees wat elke vorm vandaag kan op iPhone en Android en welke vragen de keuze bepalen.

Vijf vragen over gebruik die samenkomen in één keuzepunt, dat uitsplitst naar een browservenster voor een webapp, een telefoon met adresbalk voor een PWA en een telefoon met app-raster voor een native app.

Wie een app wil laten maken, heeft drie vormen om uit te kiezen: een webapplicatie die in de browser draait, een progressive web app (PWA) die je op het beginscherm van een telefoon kunt zetten, of een native app die je via de App Store en Google Play verspreidt. Voor de meeste zakelijke toepassingen, zoals een klantportaal, een planningstool of een bestelomgeving voor vaste klanten, is een webapp of PWA voldoende. Die werkt op elk apparaat, je hoeft geen appwinkel door en een update bereikt iedere gebruiker zonder goedkeuring van Apple of Google.

Een native app, of een cross-platform app die als native app in de stores komt, wordt de betere keuze wanneer je functies van het toestel nodig hebt die het web niet of niet overal biedt, wanneer gebruikers je in de App Store zoeken, of wanneer de app meerdere keren per dag intensief wordt gebruikt. Hieronder lees je wat een PWA op Android en de iPhone kan, wat de appwinkels vragen en welke zes vragen de keuze beslissen.

App laten maken: wat bedoel je eigenlijk met een app?

Als een ondernemer zegt dat hij een app wil, bedoelt hij zelden een specifieke technologie. Meestal gaat het erom dat klanten of medewerkers iets snel op hun telefoon moeten kunnen doen, zonder te zoeken en te klikken. Welke vorm past, hangt af van het gebruik en niet van het woord. Een icoon op het beginscherm is bijvoorbeeld niet voorbehouden aan apps uit de App Store; ook een webapp kan daar staan.

Begin daarom met een beschrijving van wie de app opent, hoe vaak en waarvoor. Een monteur die tien keer per dag een werkbon afmeldt, heeft andere behoeften dan een klant die eens per maand een factuur bekijkt. Pas als die context helder is, kun je de vormen zinvol vergelijken.

Web app vs native app: de drie vormen naast elkaar

Een webapplicatie is software die in de browser draait en die je opent via een webadres. Een goed gebouwde webapp past zich aan elk scherm aan en gebruikt één codebase voor alle apparaten. Hoe zo'n traject van idee tot livegang verloopt, staat in het stappenplan voor een webapplicatie.

Een progressive web app is een webapp met een paar extra bouwstenen. Google omschrijft PWA's op web.dev als webapps die met moderne API's extra mogelijkheden krijgen, waarbij je met één codebase elke webgebruiker op elk apparaat bereikt. De twee belangrijkste onderdelen zijn een web app manifest, een klein JSON-bestand met onder meer de naam en de iconen die een browser nodig heeft om de app te installeren, en een service worker. Volgens MDN werkt een service worker als een tussenlaag tussen de app, de browser en het netwerk, die verzoeken kan onderscheppen en bestanden kan bewaren zodat de app ook zonder verbinding iets kan tonen. Service workers werken alleen via een beveiligde HTTPS-verbinding.

Een native app is gebouwd voor één besturingssysteem, iOS of Android, en wordt via de bijbehorende appwinkel geïnstalleerd. Daartussen zit de cross-platform app: één codebase die toch als echte app in beide stores verschijnt. In de praktijk loopt de grens niet tussen web en app, maar tussen software die via een webadres wordt geleverd en software die via een appwinkel wordt geleverd. Dat verschil bepaalt wie je updates goedkeurt, hoe gebruikers je vinden en welke toestelfuncties beschikbaar zijn.

PuntWebapplicatiePWANative of cross-platform app
Hoe gebruikers erbij komenVia een link of webadresVia een link, daarna op het beginscherm te zettenDownloaden uit App Store of Google Play
Goedkeuring door Apple of GoogleNiet nodigNiet nodigElke versie wordt beoordeeld
UpdatesBij het volgende bezoekAutomatisch, zonder storeNa beoordeling, via de store
PushmeldingenAlleen met service worker, niet op iPhoneJa, op iPhone alleen vanaf het beginschermJa
Toegang tot toestelfunctiesCamera, locatie en meer via webstandaardenIdemVrijwel volledig
VindbaarheidZoekmachinesZoekmachinesZoeken in de appwinkel

De tabel is een vereenvoudiging, want de mogelijkheden van het web verschillen per browser en besturingssysteem. Juist daar zitten de details die de keuze bepalen.

Wat kan een progressive web app op Android en op de iPhone?

Op Android is een PWA een volwaardige optie. Chromium-browsers zoals Chrome kunnen een installatievenster tonen dat de app zelf kan laten verschijnen, en volgens web.dev verschilt de manier van installeren per toestel en browser. Daarnaast ondersteunt Chrome op Android webfuncties die op de iPhone ontbreken. Google documenteert bijvoorbeeld dat Web NFC, waarmee een webapp NFC-tags kan lezen en beschrijven, sinds Chrome 89 op Android beschikbaar is, en ook een deel van Web Bluetooth werkt in Chrome op Android.

Op de iPhone en iPad ligt dat anders. Er bestaat daar geen installatievenster dat je vanuit de app kunt oproepen; gebruikers zetten een webapp zelf op het beginscherm via het deelmenu van de browser. Voor iOS en iPadOS 26 kondigde het WebKit-team aan dat standaard elke website die iemand aan het beginscherm toevoegt, opent als webapp. Een gebruiker die liever een gewone bladwijzer wil, kan bij het toevoegen de instelling om de site als webapp te openen (in het Engels ‘Open as Web App’) uitzetten. Een manifest is daarvoor niet meer vereist, maar als je er een hebt, blijven de voordelen ervan gelden.

De grens zit bij een aantal hardwarefuncties. WebKit, de engine achter Safari, houdt een lijst bij van webfuncties die het vanwege fingerprinting, veiligheid en andere zorgen nog niet implementeert. Daarop staan onder meer Web Bluetooth, Web NFC, WebUSB en locatiebepaling op de achtergrond. Omdat Apple voorschrijft dat apps die het web tonen WebKit gebruiken, geldt die lijst in principe ook voor Chrome en andere browsers op de iPhone; alleen in de EU en Japan kan een browsermaker toestemming krijgen voor een eigen engine. Wie dus een app wil waarmee monteurs via bluetooth een meetapparaat uitlezen, of die de locatie van een chauffeur bijhoudt terwijl de app niet openstaat, loopt op de iPhone tegen de grenzen van het web aan. Gewone locatiebepaling en de camera zijn wel algemeen beschikbaar: MDN rekent de Geolocation API en toegang tot camera en microfoon tot breed ondersteunde webfuncties, steeds via HTTPS en pas na toestemming van de gebruiker.

Je leest soms dat Apple webapps op het beginscherm in Europa heeft afgeschaft. Dat klopt niet. In een bètaversie van iOS 17.4 verdwenen ze in de EU, met een verwijzing naar de Digital Markets Act, maar op 1 maart 2024 maakte Apple bekend de bestaande mogelijkheid in de EU te blijven aanbieden. De functie zou met de definitieve versie van iOS 17.4 terugkeren voor Europese gebruikers.

Pushmeldingen, offline gebruik en installeren op het beginscherm

Pushmeldingen zijn vaak de reden waarom bedrijven aan een native app denken. Dat argument is minder sterk dan het een paar jaar geleden was. Met de Push API kan een webapp volgens MDN berichten van een server ontvangen, ook als de app niet op de voorgrond staat of zelfs niet geopend is, op voorwaarde dat er een actieve service worker is en de gebruiker heeft ingestemd. MDN rekent de Push API sinds maart 2023 tot de functies die in alle grote browsers beschikbaar zijn.

Op de iPhone en iPad geldt een belangrijke voorwaarde. Toen WebKit in iOS en iPadOS 16.4 webpush introduceerde, gold dat alleen voor webapps die op het beginscherm zijn gezet, en de app mag pas om toestemming vragen na een directe handeling van de gebruiker, zoals een tik op een knop. In de praktijk betekent dit dat je iPhone-gebruikers eerst moet uitleggen hoe ze de app op hun beginscherm zetten voordat je ze meldingen kunt sturen. Bij een interne app voor medewerkers is dat eenmalig te regelen; bij een consumentenapp vraagt het een extra stap die niet iedereen zet.

Offline gebruik is de tweede vraag. Een service worker kan de schermen en gegevens bewaren die de app zonder verbinding nodig heeft. Dat is geen schakelaar die je omzet, maar ontwerpwerk: je moet bepalen welke gegevens lokaal mogen staan, wat er gebeurt als twee mensen offline hetzelfde record wijzigen en hoe de app laat zien dat iets nog niet is verstuurd. Dat werk is in een native app net zo groot. De vorm bepaalt vooral welke opslag en welke achtergrondfuncties beschikbaar zijn, niet of je het offline gedrag moet uitdenken.

Wanneer je echt een native app nodig hebt

Er zijn drie situaties waarin een native of cross-platform app de juiste keuze is. De eerste is hardware: zodra de app op de iPhone moet werken met bluetoothapparaten, NFC, USB of locatiebepaling op de achtergrond, kom je uit bij een app uit de App Store. De tweede situatie is vindbaarheid in de appwinkel. Verwachten je klanten je in de App Store te vinden, dan heb je een app in die winkel nodig. De derde is intensief dagelijks gebruik met hoge eisen aan snelheid en vloeiende animaties, zoals bij apps rond camera, kaart of media.

Buiten die situaties is een native app vaak een dure omweg. Stel dat een installatiebedrijf klanten wil laten zien wanneer de monteur komt, welke offertes openstaan en welke facturen nog betaald moeten worden. Die klanten openen de omgeving een paar keer per jaar, via een link in een mail. Een app die ze eerst moeten downloaden, voegt dan een drempel toe zonder iets op te lossen. Voor zo'n toepassing is een webapp, of een klantportaal met een duidelijke inlog, de logischere vorm.

Cross-platform: één codebase voor iOS en Android

Wie een app in beide stores wil, hoeft niet per se twee volledig gescheiden apps te laten bouwen. React Native beschrijft zichzelf als een manier om native apps voor Android, iOS en meer te bouwen met React, waarbij de onderdelen van de interface worden weergegeven met de eigen bouwstenen van het platform. Flutter positioneert zich als framework om apps voor meerdere platforms vanuit één codebase te bouwen. Capacitor noemt zichzelf een cross-platform native runtime voor webapps, die je in een bestaande webapp kunt opnemen, met plugins in Swift voor iOS en Java voor Android om toestelfuncties aan te spreken.

Voor een bedrijf is het verschil tussen deze routes vooral een vraag van hergebruik en onderhoud. Heb je al een webapp, dan kun je met een aanpak als Capacitor veel van die code meenemen naar een app in de stores, en hoef je alleen voor specifieke toestelfuncties native code te laten schrijven. Begin je bij nul en is de app het hoofdproduct, dan kan een framework als React Native of Flutter een beter vertrekpunt zijn. Eén codebase betekent overigens niet dat er geen platformwerk overblijft: beide stores hebben hun eigen regels, accounts en releaseprocessen.

Op Android bestaat daarnaast een tussenvorm. Met een Trusted Web Activity open je je PWA vanuit een Android-app, waarbij via Digital Asset Links wordt gecontroleerd dat de app en de website van dezelfde partij komen. Zo kun je een bestaande PWA in een Android-app verpakken zonder de interface opnieuw te bouwen.

App stores: accounts, review en regels

Een app in de stores brengt een vaste relatie met Apple en Google met zich mee. Om apps via de App Store te verspreiden, moet je lid zijn van het Apple Developer Program, dat op het moment van schrijven 99 dollar per jaar kost. Schrijf je je in als organisatie, dan vraagt Apple een D-U-N-S-nummer, een rechtspersoon die contracten kan aangaan, een werkende website op een eigen domein en iemand die bevoegd is om de organisatie te binden. De naam van je organisatie verschijnt vervolgens als verkoper bij de app. Voor Google Play betaal je op het moment van schrijven eenmalig 25 dollar registratiekosten, en Google vraagt om identiteitsverificatie.

Laat het account op naam van je eigen bedrijf staan, ook als een ontwikkelaar de app bouwt en publiceert. Wie het account beheert, beheert in de praktijk de app en de reviews. Hetzelfde principe geldt voor domeinnamen en hosting.

Elke app en elke update wordt beoordeeld. Apple schrijft dat het alle apps en updates controleert en daarbij meestal minstens de helft van de inzendingen binnen 24 uur en negen op de tien binnen 48 uur behandelt, met een spoedprocedure voor bijvoorbeeld een kritieke fout. Google meldt dat updates zo snel mogelijk worden verwerkt, maar dat de beoordeling voor bepaalde accounts tot zeven dagen of in uitzonderlijke gevallen langer kan duren. Persoonlijke ontwikkelaarsaccounts bij Google die na 13 november 2023 zijn aangemaakt, moeten bovendien eerst een gesloten test draaien met minimaal twaalf testers die minstens veertien dagen meedoen.

De inhoudelijke regels zijn minstens zo belangrijk. Richtlijn 4.2 van Apple stelt dat een app meer moet bieden dan een opnieuw verpakte website, en richtlijn 4.2.2 sluit apps uit die vooral marketingmateriaal of een verzameling links zijn. Een website in een appjasje haalt de App Store dus niet zomaar. Verder geldt als hoofdregel dat digitale functies of inhoud binnen de app via Apple's in-app aankoop moeten worden ontgrendeld, met uitzonderingen per regio, terwijl fysieke producten en diensten die buiten de app worden geleverd juist niet via in-app aankoop mogen worden afgerekend. En wie in de app een account laat aanmaken, moet het ook mogelijk maken dat account in de app te verwijderen.

Vindbaarheid: Google versus de App Store

Een webapp en een PWA leven op het web: publieke pagina's zijn vindbaar in zoekmachines, te delen via een link en te openen zonder installatie. Een native app wordt gevonden in de zoekfunctie van de appwinkel, en daar gelden andere regels. Apple noemt als factoren voor de zoekresultaten onder meer de overeenkomst met de titel, ondertitel, trefwoorden en categorie van de app, en het gedrag van gebruikers zoals downloads, beoordelingen en reviews.

Moeten nieuwe klanten je vinden wanneer ze een probleem googelen, dan helpen een goede website en vindbare pagina's meer dan een app. Gaat het om bestaande klanten of medewerkers, dan speelt vindbaarheid nauwelijks een rol, omdat je ze zelf een link of uitnodiging stuurt. Een app in de store is vooral zinvol als mensen daar ook echt naar je zoeken.

Updates en onderhoud per vorm

Bij een gewone webapp zet je een nieuwe versie op de server en ziet iedereen die bij het volgende bezoek. Bij een PWA met een service worker controleert de browser zelf of er een nieuwe versie is en installeert die, al wacht die versie standaard nog even voordat ze het overneemt. Eén kanttekening uit de documentatie van web.dev: wijzigingen in het manifest, zoals een nieuw icoon of een nieuwe naam, komen op iOS, iPadOS en in een deel van de Android-browsers pas door als de gebruiker de app opnieuw installeert. Voor de inhoud en functies van de app speelt dat niet.

Bij een native app gaat elke wijziging langs de review en daarna via de store naar de gebruiker. Niet iedereen installeert updates meteen, dus er zijn tegelijk meerdere versies in omloop. De server moet daar rekening mee houden, zodat een oudere versie niet vastloopt. Wat structureel onderhoud na livegang inhoudt, staat uitgebreider in technisch onderhoud na livegang; bij een app in de stores komt daar het releasebeheer per platform bij.

App laten maken kosten: waar het verschil zit

De vraag wat het kost om een app te laten maken, valt niet los te beantwoorden van de vorm. Een PWA bouwt voort op een webapp en voegt daar een manifest, een service worker en eventueel pushmeldingen aan toe. Een cross-platform app voegt een tweede leveringskanaal toe, met eigen tests op echte toestellen, eigen releases en de regels van twee stores. Volledig native per platform betekent in feite twee apps die gelijk moeten lopen.

Het grootste deel van de kosten zit echter vaak niet in de buitenkant, maar in wat erachter zit: rollen en rechten, het datamodel, koppelingen met bestaande systemen en de beheeromgeving. Die factoren staan uitgebreid in wat een webapplicatie kost. Wil je weten hoe YM Creations zijn prijzen opbouwt, dan vind je die op de pagina met tarieven.

Inloggen, rechten en data zijn in elke vorm hetzelfde werk

Een misverstand bij het kiezen van een vorm is dat de keuze tussen web en app het grootste deel van het project bepaalt. Of een klant zijn facturen nu bekijkt in een browser of in een app uit de store, de server moet in beide gevallen weten wie hij is, welke facturen bij hem horen en wat hij mag doen. Dezelfde database, dezelfde autorisatieregels en dezelfde koppelingen met boekhouding of planning liggen onder elke vorm.

Een backend die netjes is opgezet, met een duidelijke API, kan eerst een webapp bedienen en later ook een app in de stores. Begin je met een webapp of PWA en blijkt na een tijd dat gebruikers een functie missen die alleen native kan, dan bouw je die app op hetzelfde fundament. Stel dat een verhuurbedrijf eerst een reserveringssysteem op de website laat bouwen en later een app voor de medewerkers die materiaal uitgeven; die app gebruikt dan dezelfde reserveringen en beschikbaarheid. Of je die onderdelen op maat laat bouwen of uit een bestaand pakket haalt, is een aparte afweging, uitgewerkt in maatwerksoftware of standaardsoftware.

Een beslishulp in zes vragen

De keuze wordt overzichtelijk als je zes vragen eerlijk beantwoordt. Ze geven een richting, geen antwoord op elke uitzondering. Belangrijker is dat ze je dwingen om vanuit het gebruik te denken.

  1. Wie opent de app en hoe vaak? Wie af en toe iets bekijkt, is het best geholpen met een link naar een webapp. Wie de app meerdere keren per dag opent, heeft meer aan een icoon op het beginscherm, als PWA of uit de store.
  2. Welke toestelfuncties zijn onmisbaar? Camera, gewone locatiebepaling en bestanden uploaden kunnen via het web. Bluetooth, NFC, USB of locatie op de achtergrond op de iPhone wijzen naar een app uit de App Store.
  3. Zijn pushmeldingen nodig, en voor wie? Op Android en desktop kan dat met een webapp. Op de iPhone moet de webapp daarvoor op het beginscherm staan.
  4. Moet de app werken zonder verbinding? Dat kan in alle vormen, maar het vraagt in elke vorm ontwerpwerk voor opslag en synchronisatie.
  5. Hoe vinden gebruikers de app? Via Google, via een uitnodiging of via de App Store. Alleen bij dat laatste is een app in de store een harde eis.
  6. Hoe snel moeten wijzigingen live staan? Wie vaak kleine aanpassingen doet of snel fouten wil herstellen, heeft voordeel van een vorm zonder review per update.

Wijzen de antwoorden alle kanten op, begin dan met een webapp of PWA op een backend die later ook een app kan bedienen. Je leert dan van echt gebruik welke functies nodig zijn, voordat je investeert in een tweede kanaal.

Begin bij het gebruik, niet bij het icoon

De vraag of je een app moet laten maken, is eigenlijk de vraag hoe je gebruikers het snelst en betrouwbaarst bij hun taak brengt. Voor veel bedrijven is het antwoord een webapplicatie of PWA, omdat die op elk toestel werkt, geen goedkeuring van een appwinkel nodig heeft en vandaag ook op de iPhone pushmeldingen en een eigen icoon kan krijgen. Een native of cross-platform app wordt logisch zodra hardware, vindbaarheid in de store of intensief dagelijks gebruik de doorslag geven.

Wat in elke vorm hetzelfde blijft, is het werk achter de schermen: wie mag wat zien, welke gegevens zijn leidend en hoe de app aansluit op de systemen die je al gebruikt. Wie dat fundament goed laat neerzetten, kan later altijd een vorm toevoegen. Wil je weten hoe zo'n traject bij YM Creations verloopt, met een eigen klantportaal voor offertes, facturen en wijzigingen na de oplevering, lees dan meer over een webapplicatie laten maken.

Bronnen

De feiten over platformfuncties, appwinkels en frameworks in dit artikel zijn gecontroleerd in de onderstaande documentatie van de makers en platforms zelf, aangevuld met nieuwsberichtgeving over het EU-besluit van Apple.

Hier verder over praten?

Wil je hier verder over praten? Een kort gesprek maakt meestal sneller duidelijk wat er nodig is dan een lange offerte.